آیا تا به حال به این موضوع فکر کرده اید که چرا بعضی از مقاله های علمی، با وجود محتوای قوی، در همان مراحل اولیه داوری رد می شوند؟ یکی از مهم ترین دلایل این مسئله، رعایت نکردن اصول فرمت بندی استاندارد مقاله است. در نگارش مقالات دانشگاهی، فرمت مقاله علمی پژوهشی مجموعه ای از استانداردهایی است که ساختار مقاله، نحوه تنظیم بخش ها، ارجاع دهی، نگارش جداول و شکل ها و حتی شیوه تایپ متن را مشخص می کند.
با توجه به ۱۵ سال سابقه چاپ مقاله به یقیین می گوییم که هر مجله علمی بر اساس سیاست ها و چارچوب تخصصی خود، قالب مشخصی برای پذیرش مقالات دارد و نویسندگان باید مقاله خود را مطابق همان دستورالعمل ها تنظیم کنند. رعایت دقیق فرمت بندی، علاوه بر افزایش نظم و خوانایی مقاله، نشان دهنده دقت و حرفه ای بودن پژوهشگر نیز هست. به همین دلیل، آشنایی با اصول فرمت مقاله علمی پژوهشی می تواند شانس پذیرش و چاپ مقاله علمی پژوهشی را تا حد زیادی افزایش دهد و مسیر انتشار پژوهش را هموارتر کند.
فرمت مقاله علمی پژوهشی باید چگونه باشد؟
بگذارید برای شما یک مثال بزنیم. تصور کنید بعد از ماه ها تحقیق و جمع آوری اطلاعات، بالاخره مقاله خود را آماده کرده اید و با امید زیاد آن را برای چاپ مقاله به یک مجله علمی ارسال می کنید، اما پس از مدتی متوجه می شوید که مقاله به دلیل رعایت نکردن ساختار استاندارد رد شده است. این اتفاق خیلی ناراحت کننده است. به همین دلیل، آشنایی با فرمت مقاله علمی پژوهشی یکی از مهم ترین کار هایی است که هر محقق باید آن را یاد بگیرد و به کار گیرد. یک مقاله علمی پژوهشی معمولا از بخش های مختلفی تشکیل می شود که هر کدام وظیفه مشخصی دارند.
عنوان مقاله
همین اول کار بدانیم که اولین بخشی که در فرمت بندی مقاله نقش دارد، عنوان مقاله است. عنوان باید کوتاه، واضح و مرتبط با موضوع تحقیق باشد تا مخاطب با خواندن آن متوجه موضوع اصلی پژوهش شود.
چکیده
بعد از عنوان، چکیده قرار می گیرد. چکیده خلاصه ای کوتاه از کل مقاله است و به خواننده توضیح می دهد که موضوع تحقیق چه بوده، چگونه انجام شده و به چه نتایجی رسیده است. بسیاری از افراد قبل از خواندن کامل مقاله، ابتدا چکیده را مطالعه می کنند، بنابراین این بخش اهمیت زیادی دارد و نباید به سادگی از آن بگذریم.
کلید واژه ها
بعد از چکیده معمولا بخشی به نام کلیدواژه ها می آید. در این قسمت 3 تا 5 واژه مهم مرتبط با موضوع مقاله نوشته می شود تا مقاله در پایگاه های علمی راحت تر پیدا شود.
مقدمه
می رسیم به یک مورد جذاب یعنی مقدمه. در بخش مقدمه، نویسنده درباره موضوع تحقیق یعنی مهم ترین چیز پژوهش توضیح می دهد و بیان می کند که چرا این پژوهش اهمیت دارد. همچنین سؤال یا مسئله اصلی تحقیق در این قسمت مطرح می شود تا خواننده با هدف پژوهش آشنا شود.
پیشینه تحقیق
بخش مرور ادبیات یا پیشینه تحقیق به بررسی مطالعات و پژوهش های قبلی مرتبط با موضوع اختصاص دارد. این قسمت نشان می دهد که نویسنده درباره موضوع مورد نظر مطالعه کافی انجام داده و از تحقیقات گذشته آگاهی دارد.
روش تحقیق
دیگر وقت آن رسیده که به بخش روش تحقیق بپردازیم. در بخش روش تحقیق، نحوه انجام پژوهش توضیح داده می شود. در این قسمت مشخص می شود که داده ها چگونه جمع آوری شده اند، جامعه آماری چه بوده و از چه روش هایی برای تحلیل اطلاعات استفاده شده است.
نتایج
بعد از روش تحقیق، بخش یافته ها یا نتایج قرار دارد. در این قسمت، نتایج تحقیق به صورت دقیق و منظم ارائه می شود. معمولا برای فهم بهتر اطلاعات از جدول ها، نمودارها و شکل ها استفاده می کنند.
بحث و تفسیر نتایج
بخش بحث و بررسی به تفسیر نتایج اختصاص دارد. نویسنده توضیح می دهد که نتایج به دست آمده چه معنایی دارند و چه ارتباطی با تحقیقات قبلی پیدا می کنند. همچنین ممکن است محدودیت های تحقیق و پیشنهادهایی برای پژوهش های آینده نیز بیان شود.
نتیجه گیری
اگه دوست دارید مقاله علمی پژوهشی خوب ارائه دهید، باید این جا سنگ تمام بگذارید چون در این جا نتیجه ای از کل تحقیق را بیان می کنید و باید به این امر مسلط باشید. حالا که دانستید فرمت مقاله علمی پژوهشی باید چگونه باشد، می رسیم به بخش نتیجه گیری. نتیجه گیری مقاله که خلاصه ای از مهم ترین یافته های پژوهش است و اهمیت نتایج تحقیق را بیان می کند.
منابع
آخرین بخش نیز منابع است که شامل کتاب ها، مقاله ها و سایر منابعی می شود که در متن مقاله به آنها استناد شده است. حتما بادقت این بخش را انجام دهید. متخصصان ما همیشه به محققان توصیه می کنند که این بخش را محتاتانه انجام دهند که چیزی از قلم نیفتد تا دچار سرقت ادبی نشوند.
ویدیو زیر صفر تا صد فرمت مقاله علمی پژوهشی را توضیح می دهد. پیشنهاد می کنیم که از دست ندهید.
اهمیت فرمت بندی در مقالات علمی
با مطالبی که گفته شد باید بدانیم که فرمت بندی درست در نوشتن مقالات علمی اهمیت زیادی دارد، زیرا باعث می شود مقاله منظم تر، خوانا تر و حرفه ای تر به نظر برسد. وقتی یک مقاله به درستی فرمت بندی شده باشد، خواننده یا داور می تواند مطالب را راحت تر دنبال کند و ساختار پژوهش را بهتر درک کند. باید به این نکته طلایی توجه کنیم که فرمت بندی صحیح نشان می دهد که نویسنده با اصول نگارش علمی آشنا است و به استانداردهای دانشگاهی توجه دارد. این موضوع می‌تواند اعتبار مقاله را افزایش دهد و اعتماد داوران و خوانندگان را جلب کند. در نهایت، بسیاری از مجلات علمی و دانشگاه ها دستورالعمل های مشخصی برای قالب مقالات دارند. رعایت فرمت بندی مناسب کمک می کند مقاله با این استانداردها هماهنگ باشد و شانس پذیرش و چاپ آن بیشتر شود. به همین دلیل، دانشجویان و پژوهشگرانی که هدف آن ها چاپ مقاله دکتری است، باید به اصول فرمت بندی توجه ویژه ای داشته باشند. پس با اهمیت دادن به فرمت مقاله علمی پژوهشی خود، اعتبار مقاله تان را افزایش دهید.
برای این که با یک مقاله علمی پژوهشی بیشتر آشنا شوید می توانید نمونه زیر را مشاهده کنید.
سخن آخر
با راهنمایی هایی که کردیم در مجموع باید گفت، رعایت فرمت مقاله علمی پژوهشی نقش مهمی در موفقیت یک مقاله دارد. زمانی که مقاله بر اساس ساختار استاندارد و اصول درست فرمت بندی نوشته شود، مطالب منظم ترو قابل فهم تر ارائه می شوند. همین موضوع باعث می شود داوران و خوانندگان با پژوهش راحت تر ارتباط برقرار کنند و در نتیجه احتمال پذیرش و انتشار مقاله نیز افزایش پیدا کند.
